headerphoto
Διαφήμιση
περί "ματιάς" ή "οματιάς" Ναυπακτίας PDF Εκτύπωση E-mail
Πέμπτη, 26 Δεκέμβριος 2019 21:05

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: φαγητό

 

Γράφει ο Δημήτριος Κωνσταντόπουλος

περί "ματιάς" ή "οματιάς" ο λόγος (σημ.: αφορά φαγητό, Χριστούγεννα & Ναύπακτο!)

-> Άνοιξη 2013 & βρέθηκα στο σπήλαιο της Αλιστράτης (Α.Μακεδονία)... -> μιας & ήταν μεσημέρι σταθήκαμε για φαγητό στο εστιατόριο-ταβέρνα του Πέτρου του Τεράστιου (πράγματι ήταν τεράστιος!-> άραγε υπάρχει ακόμα το μαγαζί;)
-> ρωτήσαμε τι καλό έχει & μας είπε μπουμπάρι!...
-> όταν είδα το φαγητό με έκπληξη αναφώνησα!: "δεν ξέρω αν είναι μπουμπάρι, αλλά ξέρω ότι είναι ματιά (ή οματιά), φαγητό της περιοχής μας (Ναυπακτία), που τρώγεται μετά την λειτουργία των Χριστουγέννων & με το οποίο λύεται η νηστεία του σαραντάμερου! (σαν προσφάι πριν το χριστουγεννιάτικο εορταστικό φαγητό!)...

-> μου κίνησε την περιέργεια όλο αυτό & αναζήτησα στοιχεία (με βάση μαρτυρίες παλιών Ναυπακτίων & λαογράφων!)
-> έτσι κατέληξα σ' αυτό που ήδη γνώριζα!
=> ότι αυτό το φαγητό λέγεται "Ματιές Ναυπάκτου" ή "Οματιές Ναυπάκτου" & έχει ρίζες στην αρχαιοελληνική κουζίνα (αναφέρεται από τον Αθηναίο τον Ναυκρατίτη στη "Σύνοψις" του έργου "Δειπνοσοφισταί", όπου ο μάγειρας του Ρωμαίου οικοδεσπότη λέει στον Αθηναίο ότι "ο κύριός του τού παράγγειλε να παραγεμίσει ένα λουκάνικο (χοιρινό) με αίμα..."

-> παραλλαγές του φαγητού ή άλλες παρεμφερείς ονομασίες έχουμε στην Ελλάδα, καθώς αλλού το λένε "μπάμπω" ή "μπομπάρι" ή "μπουμπάρι" ή "ομαθιές" ή "καρβαβίτσα" ή "καρκαβίτσα", αλλά στη Ναύπακτο (& στη Ναυπακτία) συνδέθηκε ειδικά με τη μέρα των Χριστουγέννων!
-> ήταν αγαπημένο φαγητό! & λένε ότι ο Ιάσων είχε πάρει μαζί του στην αργοναυτική εκστρατεία αρκετό από αυτό (τρώγεται ζεστό ή κρύο, ενώ γίνεται χρήση μαζί με άλλα φαγητά)!

-> οι συνθήκες πια άλλαξαν & δεν συντηρούν οι οικογένειες χοιρινό για Χριστούγεννα, καθώς τρέχουν στα κρεοπωλεία να αγοράσουν! & μερικά πράγματα φαίνεται ότι ...ξεχνιούνται ή παραμελούνται..., αλλά η ουσία είναι ότι η παράδοση ακόμα μένει!

-> τι είναι λοιπόν & πώς γίνεται; ενώ με τα λεπτά έντερα του γουρουνιού γίνονται λουκάνικα, με το παχύ έντερο γίνεται η ματιά!
-> για να γίνει η ματιά πρέπει το παχύ έντερο να πλυθεί καλά με καυτό νερό & από τις δυο μεριές-> στη συνέχεια αφήνεται ώρες για να ξεμυρίσει (γίνεται χρήση στο πλύσιμο & κρασιού ή & ξυδιού προαιρετικά)-> η γέμιση γίνεται από το συκώτι του γουρουνιού, το οποίο το ζεματούν για ώρα, μετά γίνεται κομμάτια, προστίθεται αλάτι, μπαχαρικά, μυρωδικά, πράσο, κρεμμύδι (& ψιλοκομμένη φλούδα πορτοκαλιού προαιρετικά) μαζί με ρύζι (ή πλιγούρι-> καλύτερα ρύζι!) & ανακάτωμα με 1-2 ποτήρια καυτό νερό (άλλοι τσιγαρίζουν το μείγμα & άλλοι όχι (στην Κρήτη βάζουν αντί ρύζι "χονδρό")-> με ένα χωνί γεμίζουν το έντερο με το μείγμα & το στρώνουν στο ταψί με λίγο νερό & με βελόνι ή οδοντογλυφίδα τρυπούν το παχύ έντερο για να μην ανοίξει κατά το ψήσιμο!

-> το φαγητό αυτό συνεχίστηκε να παρασκευάζεται & στα βυζαντινά χρόνια, όπου το έλεγαν "αιματιά" για να γίνει τελικά στη γλώσσα σήμερα ματιά ή οματιά! (από τον 15αιώνα μΧ σταμάτησε η χρήση αίματος & στο φαγητό αυτό λόγω της αυστηρής απαγόρευσης του Χριστιανισμού (37ος κανόνας της εν Λαοδικεία Συνόδου), αλλά διατηρήθηκε το όνομα!))

υ.γ.: 1) κάποιοι επειδή γνωρίζουν πόσο ωραίος μεζές είναι, τον προτείνουν για συνοδευτικό στο ούζο! & το χρησιμοποιούν & σε διαφημίσεις τους (βλ. εικόνα)
2) ο Δήμος Ναυπακτίας γιατί δεν προβάλλει αυτό το ιδιαίτερο φαγητό στις χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις του, την στιγμή που αναγνωρίζεται ως "ματιές Ναυπάκτου" ή "οματιές Ναυπάκτου";... -> τόσες γιορτές για διάφορα πράγματα γίνονται, γιατί άραγε αυτό που είναι κάτι ξεχωριστό δεν προβάλλεται; ....

 
Διαφήμιση